Ban hành kiến nghị phòng ngừa tội phạm và vi phạm pháp luật về các hành vi xâm phạm trước, trong và sau Tết Nguyên đán Giáp Thìn

    Năm 2023, trên địa bàn tỉnh, tình hình vi phạm pháp luật và tội phạm liên quan đến trật tự xã hội tiếp tục có nhiều diễn biến phức tạp, gia tăng cả về số vụ và tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi vi phạm pháp luật, gây ảnh hưởng đến an ninh, trật tự xã hội tại địa phương. Trong năm, các cơ quan chức năng trên địa bàn tỉnh phát hiện, khởi tố, điều tra 531 vụ/812 bị can về các tội phạm xâm phạm trật tự xã hội, chiếm 50,2% số vụ án hình sự mới khởi tố, điều tra, truy tố, tăng 2.86% so với cùng kỳ năm 2022. Trong số các vụ án hình sự về trật tự xã hội đã khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử, có 278 vụ/379 bị can về tội xâm phạm đến tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự của con người. Trong đó, phần lớn tập trung ở các tội giết người, cố ý gây thương tích, hiếp dâm, hiếp dâm người dưới 16 tuổi, tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi... Tội phạm xâm phạm trật tự xã hội gia tăng xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, nhưng cơ bản là từ một số nguyên nhân chủ yếu như: những tác động tiêu cực của việc sử dụng, lạm dụng rượu, bia trong xã hội; ý thức chấp hành pháp luật của một bộ phận người dân chưa nghiêm, nhận thức pháp luật còn hạn chế...

    Trong đó, nổi lên tình trạng phạm tội sau khi sử dụng rượu, bia đang trở thành vấn đề nhức nhối của toàn xã hội. Các mối quan hệ trong gia đình, bạn bè, hàng xóm đang tốt đẹp bỗng trở nên thù hằn, ly tán chỉ vì sử dụng rượu, bia. Thậm chí, có những vụ khi say rượu, bia đối tượng đã xâm phạm tính mạng, sức khỏe của người thân, hàng xóm láng giềng. Qua thực tiễn kiểm sát giải quyết các vụ án xâm phạm về tính mạng, sức khỏe của con người cho thấy, nhiều vụ án giết người, cố ý gây thương tích trên địa bàn có nguyên nhân xuất phát từ việc sử dụng rượu, bia. Các đối tượng thường không có mâu thuẫn trước, nhưng sau khi uống rượu, bia đã không kiểm soát được hành vi rồi sinh ra cự cãi và giải quyết mâu thuẫn bằng bạo lực.

    Tội phạm xâm hại danh dự, nhân phẩm của con người, đặc biệt là tội phạm xâm hại tình dục trẻ em gia tăng so với năm 2022. Qua thực tiễn kiểm sát điều tra, xét xử cho thấy về nguyên nhân, điều kiện làm phát sinh tội phạm phần lớn từ việc các đối tượng sử dụng rượu, bia (say rượu) dẫn đến không làm chủ được bản thân đã thực hiện hành vi phạm tội. Các hành vi xâm hại tình dục nhóm trẻ em trong độ tuổi từ 11 đến dưới 16 tuổi, có vụ đối tượng phạm tội chỉ dưới 18 tuổi. Cá biệt có vụ mang tính chất loạn luân, chính bố đẻ xâm hại tình dục với con gái ruột hay xâm hại tình dục mang tính tập thể (bạn học cùng trường phổ thông) thể hiện sự suy đồi, xuống cấp nghiêm trọng về đạo đức xã hội.

    Để bảo đảm phòng ngừa tội phạm và vi phạm pháp luật trong lĩnh vực về trật tự xã hội, đặc biệt là các hành vi xâm hại tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm của con người, nhất là dịp trước, trong và sau Tết Nguyên đán Giáp Thìn 2024. Vừa qua, Phòng 2 Viện KSND tỉnh tham mưu lãnh đạo Viện KSND ban hành kiến nghị đối với UBND các huyện, Thành phố chỉ đạo thực hiện một số nội dung sau:

    1. Chỉ đạo các phòng, ban, tổ chức đoàn thể, cơ quan thông tin đại chúng trên địa bàn huyện, Thành phố tăng cường phối hợp thực hiện có hiệu quả công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật cho quần chúng nhân dân, trong đó, tiếp tục quan tâm tuyên truyền Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia năm 2019. Đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao giá trị truyền thống, văn hóa, đạo đức, xây dựng lối sống lành mạnh, hạn chế đến mức thấp nhất việc sử dụng rượu, bia, chất kích thích (mỗi người dân nhận thức đúng về tác hại của việc lạm dụng rượu, bia là ngoài việc ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe còn tác động đến tâm thần như: tâm trạng biến đổi liên tục, dễ bị kích động, thậm chí gây ảo giác có thể dẫn đến hành vi vi phạm pháp luật… và dần tránh xa, từ bỏ rượu, bia); có cách ứng xử phù hợp, chấp hành pháp luật, xây dựng lối sống đoàn kết tại khu dân cư. Kịp thời nắm bắt tình hình vi phạm cũng như các mâu thuẫn trong đời sống nhân dân, nâng cao chất lượng công tác hòa giải ở cơ sở và kịp thời hòa giải các vụ việc ngay từ ban đầu để tránh xảy ra xung đột dẫn đến hành vi xô xát, gây thương tích.

    2. Chỉ đạo Phòng Giáo dục và Đào tạo, các trường học trên địa bàn huyện, Thành phố lồng ghép, đưa vào chương trình đào tạo các nội dung giáo dục pháp luật, kỹ năng sống và tạo nhiều sân chơi lành mạnh, có tính hướng thiện cho học sinh. Đồng thời, tăng cường sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình và xã hội (đặc biệt là các trường học có học sinh nội trú, thuê trọ) trong công tác quản lý, giáo dục, đào tạo học sinh, thanh thiếu niên. 

    3. Chỉ đạo lực lượng công an huyện, Thành phố tăng cường quản lý, kiểm tra các ngành, nghề kinh doanh có điều kiện (đặc biệt trong dịp trước, trong và sau Tết Nguyên đán), quản lý hành chính về an ninh trật tự để phòng ngừa tội phạm nói chung, tội phạm xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự của con người nói riêng. Đẩy mạnh công tác tuần tra, kiểm tra hành chính đối với các tụ điểm như nhà hàng, dịch vụ karaoke, kinh doanh vỉa hè,... không để hoạt động ảnh hưởng đến an ninh, trật tự an toàn xã hội. Phát hiện, ngăn chặn kịp thời các mâu thuẫn phát sinh giữa có thể dẫn đến xô xát, đánh nhau, gây thương tích, giết người, góp phần đảm bảo trật tự trị an trên địa bàn dịp trước, trong và sau Tết Nguyên đán Giáp Thìn 2024.