Nâng cao hiệu quả công tác kiểm sát giải quyết các vụ án tranh chấp dân sự, hành chính thông qua hoạt động phối hợp với Tòa án trong công tác xem xét, thẩm định tại chỗ sau khi sáp nhập chính quyền địa phương hai cấp
- Thứ tư - 11/02/2026 22:19
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Trong công tác giải quyết các vụ án dân sự, hành chính, đặc biệt là các vụ án tranh chấp về đất đai, nhà ở, tài sản gắn liền với quyền sử dụng đất, hoạt động xem xét, thẩm định tại chỗ giữ vai trò hết sức quan trọng. Đây là căn cứ để đánh giá toàn diện tính chất, nội dung và đối tượng tranh chấp cụ thể của vụ án. Kết quả xem xét, thẩm định tại chỗ được lập thành biên bản và là nguồn chứng cứ quan trọng phục vụ quá trình giải quyết vụ án.
Thực tiễn cho thấy, vẫn còn những trường hợp sau khi xét xử, bản án bị kháng cáo, kháng nghị; Tòa án cấp trên phải sửa, hủy để giải quyết lại do tài liệu thẩm định tại chỗ chưa đầy đủ, chưa toàn diện, chưa bảo đảm yêu cầu về chứng cứ theo quy định của pháp luật.
Nhận thức rõ vai trò, ý nghĩa của hoạt động này, thời gian qua, VKSND Khu vực 4, tỉnh Cao Bằng đặc biệt chú trọng công tác kiểm sát việc xem xét, thẩm định tại chỗ; chủ động phân công Kiểm sát viên tham gia kiểm sát cùng Tòa án, bảo đảm hoạt động được thực hiện khách quan, đúng trình tự, thủ tục, đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng công tác kiểm sát giải quyết các vụ án, vụ việc dân sự, hành chính. Điều này càng có ý nghĩa trong bối cảnh sáp nhập đơn vị hành chính cấp xã, phường, thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp; Tòa án nhân dân cấp khu vực được tăng thẩm quyền trên cơ sở kế thừa quyền, nghĩa vụ của Tòa án nhân dân cấp huyện trước đây.
Mặc dù Bộ luật Tố tụng dân sự và Luật Tố tụng hành chính hiện hành không quy định bắt buộc Viện kiểm sát phải tham gia khi Tòa án tiến hành xem xét, thẩm định tại chỗ, song nhằm nâng cao chất lượng giải quyết và kiểm sát việc giải quyết án dân sự, hành chính, trên cơ sở Nghị quyết của Ban Cán sự Đảng VKSND tỉnh Cao Bằng, hướng dẫn của Phòng nghiệp vụ và Quy chế phối hợp số 01/QCLN/VKSND-TAND ngày 18/02/2025 giữa hai ngành Tòa án và Viện kiểm sát, trước khi tiến hành xem xét, thẩm định tại chỗ, Tòa án nhân dân Khu vực 4 đã kịp thời gửi Quyết định xem xét, thẩm định tại chỗ đến VKSND Khu vực 4 để phân công Kiểm sát viên tham gia kiểm sát theo quy định.
Để nâng cao hiệu quả công tác kiểm sát giải quyết án dân sự, hành chính thông qua việc Kiểm sát viên tham gia xem xét, thẩm định tại chỗ trong thời gian tới, bên cạnh việc tiếp tục phát huy các phương pháp đã được cấp trên hướng dẫn, chỉ đạo, cần chú trọng thực hiện một số biện pháp cụ thể sau:
Thứ nhất, khi nhận được thông báo của Tòa án về việc tiến hành xem xét, thẩm định tại chỗ, Lãnh đạo Viện kiểm sát kịp thời phân công Kiểm sát viên tham gia đầy đủ 100% các trường hợp được thông báo. Việc tham gia xem xét, thẩm định tại chỗ được xác định là một chỉ tiêu nghiệp vụ trong chương trình, kế hoạch công tác hằng năm của khâu kiểm sát giải quyết án dân sự, hành chính. Sau mỗi lần tham gia, Kiểm sát viên thực hiện báo cáo kết quả bằng sơ đồ tư duy, kèm hình ảnh thu thập tại buổi thẩm định, bảo đảm nội dung rõ ràng, trực quan, phục vụ hiệu quả việc nghiên cứu, giải quyết vụ án và công tác thống kê nghiệp vụ của đơn vị.
Thứ hai, thông qua hoạt động xem xét, thẩm định tại chỗ, Kiểm sát viên chủ động nắm bắt, tiếp cận sớm nội dung vụ án, xác định chính xác quan hệ tranh chấp. Để làm được điều này, trước khi tham gia buổi thẩm định, Kiểm sát viên cần chủ động liên hệ với Tòa án để nghiên cứu trước các tài liệu cần thiết trong hồ sơ, xác định rõ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, các tài liệu, chứng cứ đã cung cấp, cũng như ý kiến của bị đơn và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.
Thực tiễn cho thấy, có trường hợp tại buổi xem xét, thẩm định tại chỗ ngày 25/12/2025 đối với vụ án tranh chấp quyền sử dụng đất, khi đối chiếu giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của các bên (nguyên đơn là đất ở nông thôn, bị đơn là đất rừng phòng hộ), Thẩm phán chưa mời cán bộ kiểm lâm phụ trách tham gia để xác định cụ thể vị trí, loại đất, gây khó khăn cho việc đánh giá toàn diện nội dung tranh chấp. Qua đó cho thấy việc chủ động nghiên cứu hồ sơ và đề xuất thành phần tham gia là hết sức cần thiết.
Thứ ba, trong quá trình tham gia xem xét, thẩm định tại chỗ, Kiểm sát viên đối chiếu tài liệu, chứng cứ do các đương sự cung cấp như giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, bản đồ, trích lục và các giấy tờ liên quan với thực trạng thửa đất tranh chấp. Ngoài việc xác định rõ ranh giới, tứ cận, hiện trạng tài sản trên đất, Kiểm sát viên cần trao đổi với Thẩm phán để yêu cầu đương sự chỉ rõ phần diện tích, vị trí đang tranh chấp trên thực địa; ghi nhận đầy đủ đặc điểm, thông tin vào biên bản; đồng thời phối hợp với cán bộ đo đạc thuộc cơ quan chuyên môn để xác định chính xác diện tích, tọa độ, chiều dài, chiều rộng và các mốc giới liên quan.
Chẳng hạn, tại buổi xem xét, thẩm định ngày 06/02/2026 đối với vụ án tranh chấp đất đai, phần diện tích đất tranh chấp nằm giáp ranh giữa xã Minh Tâm và xã Hoàng Tung (nay là phường Thục Phán). Kiểm sát viên đã trao đổi với Thẩm phán để mời đại diện Ủy ban nhân dân phường Thục Phán tham gia xác định địa giới hành chính; đồng thời yêu cầu đương sự chỉ rõ vị trí bị cho là lấn chiếm, mô tả cụ thể đặc điểm thực trạng và đề nghị cán bộ chuyên môn đo đạc, xác định đầy đủ các thông số kỹ thuật, bảo đảm biên bản thẩm định phản ánh khách quan, chính xác.
Thứ tư, hoạt động xem xét, thẩm định tại chỗ thường được tiến hành trong giai đoạn chuẩn bị xét xử. Khi nhận được thông báo về việc Tòa án thu thập chứng cứ hoặc Quyết định đưa vụ án ra xét xử, Lãnh đạo Viện kiểm sát ưu tiên phân công Kiểm sát viên đã tham gia buổi xem xét, thẩm định tại chỗ tiếp tục tham gia phiên tòa để bảo đảm tính liên tục, nâng cao hiệu quả kiểm sát. Trường hợp phải phân công Kiểm sát viên khác, cần có sự trao đổi, bàn giao đầy đủ thông tin, tài liệu giữa các Kiểm sát viên để bảo đảm chất lượng thực hành quyền kiểm sát tại phiên tòa.
Trong thời gian tới, không chỉ VKSND Khu vực 4, tỉnh Cao Bằng mà các đơn vị trong ngành tiếp tục duy trì, thực hiện hiệu quả các biện pháp nâng cao chất lượng kiểm sát giải quyết án dân sự, hành chính; trong đó chú trọng tăng cường phối hợp với Tòa án trong hoạt động xem xét, thẩm định tại chỗ. Qua đó góp phần thực hiện tốt nhiệm vụ trọng tâm “Nâng cao chất lượng kiểm sát giải quyết án dân sự, hành chính” theo chỉ đạo của VKSND tối cao và VKSND tỉnh Cao Bằng./.
Nhận thức rõ vai trò, ý nghĩa của hoạt động này, thời gian qua, VKSND Khu vực 4, tỉnh Cao Bằng đặc biệt chú trọng công tác kiểm sát việc xem xét, thẩm định tại chỗ; chủ động phân công Kiểm sát viên tham gia kiểm sát cùng Tòa án, bảo đảm hoạt động được thực hiện khách quan, đúng trình tự, thủ tục, đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng công tác kiểm sát giải quyết các vụ án, vụ việc dân sự, hành chính. Điều này càng có ý nghĩa trong bối cảnh sáp nhập đơn vị hành chính cấp xã, phường, thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp; Tòa án nhân dân cấp khu vực được tăng thẩm quyền trên cơ sở kế thừa quyền, nghĩa vụ của Tòa án nhân dân cấp huyện trước đây.
Mặc dù Bộ luật Tố tụng dân sự và Luật Tố tụng hành chính hiện hành không quy định bắt buộc Viện kiểm sát phải tham gia khi Tòa án tiến hành xem xét, thẩm định tại chỗ, song nhằm nâng cao chất lượng giải quyết và kiểm sát việc giải quyết án dân sự, hành chính, trên cơ sở Nghị quyết của Ban Cán sự Đảng VKSND tỉnh Cao Bằng, hướng dẫn của Phòng nghiệp vụ và Quy chế phối hợp số 01/QCLN/VKSND-TAND ngày 18/02/2025 giữa hai ngành Tòa án và Viện kiểm sát, trước khi tiến hành xem xét, thẩm định tại chỗ, Tòa án nhân dân Khu vực 4 đã kịp thời gửi Quyết định xem xét, thẩm định tại chỗ đến VKSND Khu vực 4 để phân công Kiểm sát viên tham gia kiểm sát theo quy định.
Để nâng cao hiệu quả công tác kiểm sát giải quyết án dân sự, hành chính thông qua việc Kiểm sát viên tham gia xem xét, thẩm định tại chỗ trong thời gian tới, bên cạnh việc tiếp tục phát huy các phương pháp đã được cấp trên hướng dẫn, chỉ đạo, cần chú trọng thực hiện một số biện pháp cụ thể sau:
Thứ nhất, khi nhận được thông báo của Tòa án về việc tiến hành xem xét, thẩm định tại chỗ, Lãnh đạo Viện kiểm sát kịp thời phân công Kiểm sát viên tham gia đầy đủ 100% các trường hợp được thông báo. Việc tham gia xem xét, thẩm định tại chỗ được xác định là một chỉ tiêu nghiệp vụ trong chương trình, kế hoạch công tác hằng năm của khâu kiểm sát giải quyết án dân sự, hành chính. Sau mỗi lần tham gia, Kiểm sát viên thực hiện báo cáo kết quả bằng sơ đồ tư duy, kèm hình ảnh thu thập tại buổi thẩm định, bảo đảm nội dung rõ ràng, trực quan, phục vụ hiệu quả việc nghiên cứu, giải quyết vụ án và công tác thống kê nghiệp vụ của đơn vị.
Thứ hai, thông qua hoạt động xem xét, thẩm định tại chỗ, Kiểm sát viên chủ động nắm bắt, tiếp cận sớm nội dung vụ án, xác định chính xác quan hệ tranh chấp. Để làm được điều này, trước khi tham gia buổi thẩm định, Kiểm sát viên cần chủ động liên hệ với Tòa án để nghiên cứu trước các tài liệu cần thiết trong hồ sơ, xác định rõ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, các tài liệu, chứng cứ đã cung cấp, cũng như ý kiến của bị đơn và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.
Thực tiễn cho thấy, có trường hợp tại buổi xem xét, thẩm định tại chỗ ngày 25/12/2025 đối với vụ án tranh chấp quyền sử dụng đất, khi đối chiếu giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của các bên (nguyên đơn là đất ở nông thôn, bị đơn là đất rừng phòng hộ), Thẩm phán chưa mời cán bộ kiểm lâm phụ trách tham gia để xác định cụ thể vị trí, loại đất, gây khó khăn cho việc đánh giá toàn diện nội dung tranh chấp. Qua đó cho thấy việc chủ động nghiên cứu hồ sơ và đề xuất thành phần tham gia là hết sức cần thiết.
Thứ ba, trong quá trình tham gia xem xét, thẩm định tại chỗ, Kiểm sát viên đối chiếu tài liệu, chứng cứ do các đương sự cung cấp như giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, bản đồ, trích lục và các giấy tờ liên quan với thực trạng thửa đất tranh chấp. Ngoài việc xác định rõ ranh giới, tứ cận, hiện trạng tài sản trên đất, Kiểm sát viên cần trao đổi với Thẩm phán để yêu cầu đương sự chỉ rõ phần diện tích, vị trí đang tranh chấp trên thực địa; ghi nhận đầy đủ đặc điểm, thông tin vào biên bản; đồng thời phối hợp với cán bộ đo đạc thuộc cơ quan chuyên môn để xác định chính xác diện tích, tọa độ, chiều dài, chiều rộng và các mốc giới liên quan.
Chẳng hạn, tại buổi xem xét, thẩm định ngày 06/02/2026 đối với vụ án tranh chấp đất đai, phần diện tích đất tranh chấp nằm giáp ranh giữa xã Minh Tâm và xã Hoàng Tung (nay là phường Thục Phán). Kiểm sát viên đã trao đổi với Thẩm phán để mời đại diện Ủy ban nhân dân phường Thục Phán tham gia xác định địa giới hành chính; đồng thời yêu cầu đương sự chỉ rõ vị trí bị cho là lấn chiếm, mô tả cụ thể đặc điểm thực trạng và đề nghị cán bộ chuyên môn đo đạc, xác định đầy đủ các thông số kỹ thuật, bảo đảm biên bản thẩm định phản ánh khách quan, chính xác.
Thứ tư, hoạt động xem xét, thẩm định tại chỗ thường được tiến hành trong giai đoạn chuẩn bị xét xử. Khi nhận được thông báo về việc Tòa án thu thập chứng cứ hoặc Quyết định đưa vụ án ra xét xử, Lãnh đạo Viện kiểm sát ưu tiên phân công Kiểm sát viên đã tham gia buổi xem xét, thẩm định tại chỗ tiếp tục tham gia phiên tòa để bảo đảm tính liên tục, nâng cao hiệu quả kiểm sát. Trường hợp phải phân công Kiểm sát viên khác, cần có sự trao đổi, bàn giao đầy đủ thông tin, tài liệu giữa các Kiểm sát viên để bảo đảm chất lượng thực hành quyền kiểm sát tại phiên tòa.
Trong thời gian tới, không chỉ VKSND Khu vực 4, tỉnh Cao Bằng mà các đơn vị trong ngành tiếp tục duy trì, thực hiện hiệu quả các biện pháp nâng cao chất lượng kiểm sát giải quyết án dân sự, hành chính; trong đó chú trọng tăng cường phối hợp với Tòa án trong hoạt động xem xét, thẩm định tại chỗ. Qua đó góp phần thực hiện tốt nhiệm vụ trọng tâm “Nâng cao chất lượng kiểm sát giải quyết án dân sự, hành chính” theo chỉ đạo của VKSND tối cao và VKSND tỉnh Cao Bằng./.
Chú ý: Việc đăng lại bài viết trên ở website hoặc các phương tiện truyền thông khác mà không ghi rõ nguồn http://kiemsatcaobang.vn là vi phạm bản quyền